Barnavernd

Markmið barnaverndar er að tryggja börnum viðunandi uppeldisskilyrði með því að styrkja fjölskyldur og beita úrræðum til verndar einstaka börnum þegar það á við. Með börnum er átt við einstakling undir 18 ára aldri.

Barnaverndarnefnd Reykjanesbæjar fer með málefni barnaverndar samkvæmt barnaverndarlögum nr. 80/2002 en starfsmenn barnaverndar sjá um framkvæmd þjónustunnar skv. reglum um könnun og meðferð mála og framsal valds til starfsmanna barnaverndarnefndar Reykjanesbæjar.

Barnavernd Reykjanesbæjar leggur áherslu á að veita foreldrum og börnum þeirra stuðning í samræmi við þeirra þarfir. Leitast er við að efla foreldra í uppeldishlutverki sínu svo þeir geti frekar mætt þörfum barna sinna með því að veita þeim viðeigandi umönnun og öryggi. Barnavernd vinnur út frá barnvænni nálgun telur því mikilvægt að ræða við börn í vinnslu mála svo að sjónarmið þeirra komi fram.

Ferli

Tilkynning

Í Barnaverndarlögum er kveðið skýrt á um að almenningi ber að tilkynna til barnaverndar ef þeir hafa ástæðu til að ætla að barn búi við óviðunandi uppeldisaðstæður, verði fyrir áreitni eða ofbeldi eða stefni heilsu sinni og þroska í alvarlega hættu. Það sama á við ef grunur er um að heilsu eða lífi ófædds barns sé stofnað í hættu.
Almenningur getur óskað eftir nafnleynd gagnvart þeim sem tilkynnt er um nema sérstakar ástæður mæli gegn því.

Tilkynningum er hægt að koma á framfæri til Velferðarsviðs Reykjanesbæjar í síma 421-6700. Utan skrifstofutíma er hægt að hafa samband við Neyðarlínuna í síma 112 sem tekur á móti barnaverndartilkynningum allan sólarhringinn.

Könnun máls

Starfsmenn barnaverndarnefndar taka ákvörðun innan sjö daga frá því að tilkynning berst hvort hefja eigi könnun máls eða ekki. Þessi ákvörðun er tekin fyrir á vikulegum móttöku- og greiningarfundum nema metið er svo að bregðast skuli við án tafar. Ákvörðun um að hefja könnun skal ekki tekin nema fyrir liggi rökstuddur grunur um efni tilkynningarinnar. Mál telst barnaverndarmál þegar ákveðið hefur verið að hefja könnun.  Foreldrar eru ávallt látnir vita að tilkynning hafi borist ásamt niðurstöðu móttöku- og greiningarfundar.

Við könnun máls eru foreldrar boðnir í viðtal til að fara yfir tilkynninguna og áætlun um könnun er gerð. Leitað er eftir samvinnu við foreldra varðandi áætlunina. Undantekning á þessu verklagi er þegar barn er talið í hættu í umsjá foreldra og það er talið þjóna hagsmunum barnsins að foreldrar viti tímabundið ekki af könnunin. Í könnunarferlinu er lögð áhersla á að ræða við börnin til að tryggja að sjónarmið þeirra komi skýrt fram ásamt upplýsingum um líðan. Reynt er að hafa könnunarferlið ekki víðameiri en þörf er á en þeir þættir sem eru allan jafnan skoðaðir eru félagsleg staða og líðan barns bæði heima og í skóla, námsleg staða barna og stuðningsnet fjölskyldunnar. Að lokinni könnun er gerð greinargerð könnunar þar sem lagt er til að veita fjölskyldunni stuðning á vegum barnaverndar. Ef ekki er talin þörf á að veita stuðning er málinu lokað.

Stuðningur barnaverndar

Lögð er áhersla á samvinnu við foreldra og börn hvað varðar stuðningsúrræði. Barnavernd Reykjanesbæjar veitir stuðningsúrræði samkvæmt barnaverndarlögum auk þess er áhersla lögð á að sníða úrræði eftir þörfum hverju sinni. Stuðningsúrræði barnaverndar eru t.d. uppeldisleg ráðgjöf, tilsjón, persónulegir ráðgjafar, stuðningsfjölskylda, Tröppu samtöl fyrir börn sem búa við heimilisofbeldi, Baklandið, sálfræðiaðstoð, vistun utan heimilis ofl.

Áfrýjun

Samkvæmt 6. gr. barnaverndarlaga nr. 80/2002 er hægt að skjóta úrskurðum og einstökum ákvörðunum barnaverndarnefnda til úrskurðarnefndar velferðarmála. Úrskurðarnefnd velferðarmála er til húsa í Velferðarráðuneytinu í Hafnarhúsinu við Tryggvagötu, Reykjavík.

Barnaverndarstofa sinnir eftirlitshlutverki gagnvart barnaverndarnefndum samkvæmt 8. gr. barnaverndarlaga. Ef aðilar eru ósáttir við meðferð einstakra mála hjá barnaverndarnefnd þá er hægt að leggja fram kvörtun til Barnaverndarstofu.  Barnaverndarstofa getur í kjölfarið aflað nauðsynlegra gagna og skýringa hjá viðkomandi barnaverndarnefnd. Ef Barnaverndarstofa metur svo, eftir að hafa kannað málið að barnaverndarnefnd, að ekki hafi verið farið að lögum við rækslu starfa sinni skal hún leiðbeina barnaverndarnefnd um málsmeðferð og beina til hennar ábendingum um það sem betur má fara.